16 սեպտեմբեր, 2020 15:42 Իրանում քննարկել են Ղարաբաղյան հարցը, Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ հարաբերություններն ու Իսրայելի դերը Սեպտեմբերի 8-ին Ադրբեջանում Իրանի նախկին դեսպան Մոհսեն Փաքայինի, Հայաստանում Իրանի նախկին դեսպան Սեյեդ Ալի Սաղայանի և Իրանի նախագահին կից՝ Ռազմավարական ուսումնասիրությունների կենտրոնի գլխավոր փորձագետ Վալի Քուզեգար Քալեջիի մասնակցությամբ տեղի է ունեցել քննարկում՝ «Ղարաբաղյան հակամարտության վերաիմաստավորումը Հարավային Կովկասի քաղաքական-անվտանգային հարաբերությունների համատեքստում» թեմայով։ Քննարկման հիմնական ելույթները պարսկերենից թարգմանաբար ներկայացվում են ստորև։ 16 սեպտեմբեր, 2020 11:20 Ես շատ եմ սիրում Հայաստանի մարդկանց, նրանք շատ իսկական են. իրանցի փախստականի պատմությունը 2017թ․ սեպտեմբերի 21-ին` Հայաստանի անկախության օրը, իրանցի Յարգոլ Ռեզան հատեց հայ-թուրքական սահմանը, և արդեն 3 տարի է այստեղ է։

Նա Իրանում ապրում էր հոր, մոր և քրոջ հետ, զբաղվում գյուղատնտեսությամբ, ուներ սեփական խանութը։ Յարգոլ Ռեզան խրթին կյանք է ունեցել Իրանում, ենթարկվել հալածանքների, անցել բազում դժվարությունների միջով։ Ի վերջո որոշեց փախչել իր երկրից, անցնել Թուրքիա և հասնել Հայաստան։ Այստեղ էլ նրան բռնեցին ռուս սահմանապահները։ Իրանցի փախստականը Հայաստանի մասին առաջին տպավորությունը ստացավ «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկում, որտեղ նա անցկացրեց մոտ մեկ տարի ՀՀ սահմանն ապօրինի հատելու համար։
11 սեպտեմբեր, 2020 12:41 Հայաստանի և Իրանի ԱԳ նախարարները քննարկել են Հարավային Կովկասի և Մերձավոր Արևելքի անվտանգային խնդիրները Սեպտեմբերի 11-ին հայկական կողմի նախաձեռնությամբ տեղի է ունեցել Հայաստանի և Իրանի ԱԳ նախարարներ Զոհրաբ Մնացականյանի և Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆի հեռախոսազրույցը, ասված է ՀՀ ԱԳՆ հաղորդագրության մեջ։ 9 սեպտեմբեր, 2020 17:42 Հայ-իրանական տնտեսական հարաբերությունների ախտորոշում է պետք անել և վերասնել դրանք․ իրանահայ պատգամավոր Իրանի խորհրդարանի հայ պատգամավոր Ռոբերտ Բեգլարյանը կարծում է, որ հայ-իրանական տնտեսաական հարաբերությունները հեռու են քաղաքական հարաբերությունների մակարդակից․ անհրաժեշտ է ախտորոշում կատարել և վերասնել դրանք։ Ստելլա Մեհրաբեկյանի հետ զրույցում նա պատմում է Իրանում համաճարակային իրավիճակի մասին, անդրադառնում Իրան-Հայաստան հարաբերություններին, Իսրայելում Հայաստանի դեսպանության բացմանը իրանական արձագանքին։ Նա շեշտում է՝ Իրանը շատ զգայուն է Իսրայելի հարցում։
31 օգոստոս, 2020 11:02 Միջազգային իրավունքի հերթական փորձությունը և Իրանի հետ 2015 թ. ստորագրված միջուկային համաձայնագրի ապագան 2018 թ. մայիսին ԱՄՆ-ի Նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց Իրանի հետ կնքված միջուկային համաձայնագրից ԱՄՆ-ի դուրս գալու մասին։ Դրանից հետո Վաշինգտոնը փաստացի ձեռնամուխ է եղել Իրանում «վարչակարգի փոփոխության» քաղաքականության իրականացմանը՝ հիմնական շեշտը դնելով պատժամիջոցների միջոցով Իրանում տնտեսական ճգնաժամի խորացման և ներքաղաքական անկայունության հրահրման վրա։ Թվում էր, թե ԱՄՆ-ը այս ուղղությամբ զգալի հաջողությունների է հասել. իրանական նավթի արտահանման ծավալները վերջին երկու տարիների ընթացքում բազմակի կրճատվել են, եվրոկական գրեթե բոլոր խոշոր ընկերություններն ամերիկյան ճնշման պատճառով հեռացել են իրանական շուկայից, Իրանի տարադրամը արժեզրկվել է, ինչ էլ հանգեցրել է ապրանքների գների զգալի աճին։ Այս զարգացումները մեծ դեր խաղացին 2019 թ. նոյեմբերին Իրանի տարբեր քաղաքներում հակակառավարական ցույցերի բռնկման գործում, որոնք Իրանի կառավարությունը ստիպված էր ճնշել բիրտ ուժի կիրառմամբ, ինչը, տարբեր աղբյուրների համաձայն, հանգեցրեց մի քանի հարյուր զոհերի։ 29 հուլիս, 2020 12:56 Հայաստանի ու Ադրբեջանի բախման դեպքում Թուրքիայի ու Իրանի ներքաշման մեծ վտանգ կա. Բրադկե Հայ-ադրբեջանական բախումները տեղի ունեցան ղարաբաղյան հակամարտության գոտուց հեռու՝ երկու երկրների սահմանին, որն առավել մտահոգիչ է․ այդ մասին «Ամերիկայի ձայն»-ին տված հարձազրույցում ասել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի նախկին համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքը՝ նշելով, որ հակամարտության բռնկման սպառնալիքները չեն սահմանափակվում այդ գոտով: 15 հուլիս, 2020 16:36 Հայ-ադրբեջանական բախումը սպառնում է տարածաշրջանային կայունությանը․ պաշտոնական Թեհրան Հայ-ադրբեջանական սահմանային բախումը սպառնում է երկու երկրների շահերին, ինչպես նաև տարածաշրջանային կայունությանն ու անդորրին՝ մտահոգություն հարուցելով․ այս մասին հայտարարել է Իրանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Մահմուդ Վաեզին։ 13 հունիս, 2020 14:08 Իրան. առաջին պետությունը, որին ծանուցվեց Հայաստանի հիմնադրման լուրը 1918 թվականի մայիսի 30-ին Թիֆլիսի Հայոց Ազգային խորհուրդը իրեն հռչակեց հայկական գավառների գերագույն և միակ իշխանություն: Առաջին պետությունը, որ ճանաչեց Հայաստանի Հանրապետությունը, Օսմանյան կայսրությունն էր՝ հունիսի 4-ին Բաթումում, երբ Հայաստանը ստորագրեց առաջին միջազգային, միջպետական պայմանագիրը: Իսկ առաջին պետությունը, որին ծանուցվեց Հայաստանի հիմնադրման մասին, Պարսկաստանն էր՝ այսօրվա Իրանը: 12 հունիս, 2020 16:12 Արցախը չպետք է կարևորություն տա Ադրբեջանի պատգամավոր Գյանջալիևին Իրանը, ինչպես հայտնի է, Արաքսի վրա ավարտին է հասցրել Խոդաֆարինի (պարսկերենից թարգմանաբար՝ Աստծու տված) ջրամբարի և հէկի շինարարությունը: Սա Իրանի և Արցախի միջև յուրատեսակ համագործակցության օրինակ է: Չճանաչելով Արցախն ու բազմիցս դատապարտելով «հայկական օկուպացիան»՝ Թեհրանը կարողացավ ավարտին հասցնել այդ նախագիծը, որն սկսվել էր դեռ ԽՍՀՄ-Իրան ժամանակներում: Երբ մեկնարկեց նախագիծը, այս տարածքը խորհրդային էր: 1991-ին այն դարձավ ադրբեջանական, իսկ 1993-ի աշնանից հայկական վերահսկողության տակ է: 1990-ականների վերջերից, չնայած Բաքվի կոշտ հայտարարություններին, Իրանը Արցախի մերձարաքսյա տարածքում իրականացրեց ենթակառուցվածքային խոշոր շինարարություն: 11 հունիս, 2020 13:58 Երբևէ Հայաստանը չի ընդգրկվել ու չի ընդգրկվի հակաիրանական որևէ քաղաքական նախագծում. դեսպան Երբևէ Հայաստանը չի ընդգրկվել հակաիրանական որևէ քաղաքական նախագծի մեջ, և այսուհետ ևս բացառվում է իրադարձությունների նման ընթացքը: Նման հավաստիացմամբ հանդես է եկել Իրանում ՀՀ դեսպան Արտաշես Թումանյանը հունիսի 10-ին Իրանի ԱԳՆ Կովկասի վարչության պետ Մ. Ֆաղանիի հետ հանդիպման ժամանակ: 10 հունիս, 2020 16:16 Իրանը, ինչպես և Իսրայելը, կարևոր գործընկեր են Հայաստանի համար Հունիսի 9-ին մի քանի տասնյակ իրանցիներ Թեհրանում Հայաստանի դեսպանության դիմաց բողոքել են Հայաստան-Իսրայել հարաբերությունների խորացման դեմ և Երևանից պահանջել թշնամական դիրքորոշում ընդունել Թել Ավիվի նկատմամբ: Ցուցարարները հրկիզել են Իսրայելի դրոշը, Հայաստանից պահանջել խզել դիվանագիտական հարաբերությունները այդ երկրի հետ: 1 հունիս, 2020 00:00 Սուրբ Սոֆիան՝ ոսկոր Էրդողանի «Նոր Թուրքիայի» կոկորդում 2020թ․ մայիսի 29-ին Թուրքիայում մեծ շուքով նշվեց օսմանների կողմից Կոստանդնուպոլսի գրավման 567-ամյակը (29․05․1453)։ Դա բնավ անսպասելի չէր՝ հաշվի առնելով Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի նեոօսմանյան հայացքները, նրա կողմից օսմանյան (նաև սելջուկյան) ժամանակաշրջանի հաղթանակների շարունակական փառաբանումն ու ժամանակակից Թուրքիայի կարևոր իրադարձությունները դրանց հետ «համընկնեցումը» և այլն։ Անկասկած է, որ Էրդողանը հեռակա մրցակցության մեջ է Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի հետ, ընդհանուր առմամբ ցանկանում է հասնել և անգամ գերազանցել նրան, երկրի պատմության մեջ թողնել ավելի խոր հետք։ Էրդողանը շարունակ փառաբանում է օսմանյան ժամանակաշրջանի հաղթանակները՝ թերևս դրանք որոշակի պլանում քեմալական ժամանակաշրջանի հաղթանակներին հակադրելու համար։ 3 մայիս, 2020 18:47 Ռուսաստանը չի ցանկանում ստանձնել առաջնային պատասխանատվություն ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում․ Թոմաս դե Վաալ ՍիվիլՆեթի «Խաչմերուկ» հաղորդման շրջանակում քաղաքագետ Բենիամին Պողոսյանը զրուցել է Կարնեգի հիմնադրամի՝ Արևելյան Եվրոպայի և Կովկասի հարցերով ավագ փորձագետ Թոմաս դե Վաալի հետ։ Դե Վաալը, որը Կովկասի և Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի մասին մի շարք գրքերի և բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ է, ՍիվիլՆեթի հետ տեսակապով միացել էր Լոնդոնից։ Նա անդրադառնում է Ղարաբաղյան կարգավորման ներկա փուլին, Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի վերջերս կրկին արած այն հայտարարությանը, որ Ղարաբաղի խնդիրը պետք է լուծվի փուլային տարբերակով, ինչը, ըստ նրա, ենթադրում է հայկական ուժերի դուրսբերում որոշ տարածքներից։ Զրույցը թարգմանաբար և որոշ խմբագրումներով ներկայացված է ստորև։