12 մայիս, 2020 09:38

Սփիւռքահայու տեսակ մը կայ, որ մօտս՝ շա՜տ մեղմ ըսուած, զարմանք կը պատճառէ. Արա Սանճեան

Մայիսի 11-ին Հայաստանի Ազգային ժողովն վավերացրեց «Սեռական շահագործումից և սեռական բնույթի բռնություններից երեխաների պաշտպանության մասին» Եվրոպայի խորհրդի կոնվենցիան (Լանզարոտի կոնվենցիա)։  Միչիգանի Դիրբորնի համալսարանի Հայագիտության կենտրոնի տնօրեն, պրոֆեսոր Արա Սանճեանը Ֆեյսբուքի իր էջում անդրադառնում է կոնվենցիայի սփյուռքյան քննադատներին։

«Սփիւռքահայու տեսակ մը կայ, որ մօտս՝ շա՜տ մեղմ ըսուած, զարմանք կը պատճառէ։ Ասոնք տղամարդիկ են, որոնք ծնած ու տարրական կրթութիւն ստացած են Միջին Արեւելքի հայագաղութներուն մէջ, յետոյ՝ տասնամեակներ առաջ, շրջանին քաղաքական ու տնտեսական անկայունութեան հետեւանքով Արեւմտեան Եւրոպա կամ Հիւսիսային Ամերիկա գաղթած են, հոն՝ ինչքան գիտեմ, շատ հանգիստ կ՛ապրին, իրենց զաւակները հաւանաբար իրենց նոր երկիրներուն մէջ համալսարաններ ուղարկած են առանց երկմտանքի, ու հիմա՝ համակարգիչին առջեւ նստած, հեռուէն՝ համացանցի վրայ Հայաստանին կործանում կը նախատեսեն եթէ Իսթանպուլի ուխտը (convention) վաւերացուի։ Մի քանի ժամ է ալ գուժկան բարձրացուցած են թէ նոր վաւերացուեր է Լանզարոթէի ուխտը։ (Ի դէպ, Եւրոպայի Խորհուրդը 47 անդամ ունի, եւ Հայաստանը 46-րդն էր վաւերացնողներուն մէջ։ Մնացած է միայն Իրլանտան։ Ի մտի ունեցած անձերէս ոեւէ մէկը Իրլանտա չի բնակիր։ Աւելցնեմ նաեւ, որ առանց նման պարտաւորութիւն ունենալու, Լանզարոթէի ուխտը վաւերացուցած է նաեւ ափրիկա-արաբա-իսլամական Թունուզը։)

Հայաստանի մէջ, եթէ կան մարդիկ, որոնք տարբեր պատճառներով մտահոգ են, կը հասկնամ ու կը կարծեմ թէ անոնց հետ հանդարտ ու կիրթ բացատրական աշխատանք պէտք է տարուի։ Վերադառնալով այս գրութեան մէջ ներկայացուած սփիւռքահայ տեսակին, սակայն, անոնց հանդէպ յարգանք կ՛ունենամ միա՛յն եթէ գաղթեն իրենց երկիրներէն (ուր արդէն նման օրէնքներ կը գործեն) եւ կա՛մ Հայաստան բնակութիւն հաստատեն, կա՛մ այլ երկիրներ բնակին, ուր տակաւին միջնադարեան հայրիշխանական ըմբռնումները օրէնսդրական ոյժ ունին»։